Anonim Ortaklıkta Iskat ( Ortaklıktan Çıkarma ) - CENKER DEĞİRMENCİ
Anonim Ortaklıkta Iskat ( Ortaklıktan Çıkarma ) - CENKER DEĞİRMENCİ
Cenker DEĞİRMENCİ - Vedat Kitapçılık
Sayfa Sayısı
:
114
Kitap Ölçüleri
:
16x23 cm
Basım Yılı
:
2006
ISBN NO
:
9758875787
GİRİŞ Anonim ortaklık, katı bir sermaye ortaklığı olması sebebiyle mal var¬lığının korunması ilkesi kapsamında şekillenen, emredici hükümlerle dü¬zenlenmiştir. Ortaklık borçlarından dolayı pay sahiplerine hiçbir koşulda başvurulamaması, diğer bir deyişle ortaklığın üstlendiği borçların onlara yüklenememesi, ortaklık mal varlığının korunmasına özel bir önem veril¬mesini gerektirmektedir. Bu gerekliliği gözeten kanun koyucu, bu amaca hizmet eden birçok hüküm sevk etmiştir. Mal varlığının korunmasını sağlayan hükümlerin amaçlanan etkiyi gösterebilmesi, öncelikle ortaklığın mal varlığına hakim olmasına, yani pay sahiplerinin sermaye olarak getirmeyi taahhüt ettikleri değerlerin bir an önce ifa edilmesine bağlıdır. Bu bakımdan anonim ortaklıkta ıskat, or¬taklık mal varlığının tam olarak teşekkülünü sağlamaktadır ve taahhüt et¬tikleri payların bedellerini ödemede temerrüde düşen pay sahiplerinin or¬taklığı zarara uğratmalarını engellemektedir. Öte yandan ıskat, sonuçları oldukça ağır bir yaptırım niteliği de arz etmektedir. Anonim ortaklığın kanunen sahip olduğu bu hakkın keyfiliğe varacak bir biçimde kullanımı, pay sahiplerinin ortaklıktaki varlığını teh¬dit eder. Iskat, bu gerekçe ile emredici hükümlerle düzenlenmiş, gerçek¬leşebilmesi için belirli bir usulün takip edilmesi zorunlu kılınmıştır. Iskat, yukarıda andığımız bu önemine ve uygulamada sıkça görülme¬sine rağmen, Türk Ticaret Kanunu′nda iki madde hâlinde, kapalı ve yoru¬ma muhtaç bir biçimde düzenlenmiştir. Bu yüzden ıskat konusunda yapı¬lacak bir incelemenin bu kapalılığı ve uygulamada oluşan tereddütleri gi¬derecek biçimde konuyu ele alması gerekir. Bu kapsamda birinci bölümde ıskat genel olarak tanıtılmaya çalışıl¬mış, "ratio legis" ve kanun koyucunun konuya bakış açısı, bilimsel açıklamalar ışığında ortaya konulmuştur. Iskatın hukukî niteliği de bu bö¬lümde diğer müesseselerle karşılaştırma yapılarak tespit edilmeye çalışıl¬mıştır. İkinci bölümde ıskatın uygulanması incelenmiştir. Iskatın koşulu, ıs¬katın uygulanma zamanı ve ıskatın uygulayacak organ konuları burada ı ANONİM ORTAKLIKTA ISKAT DEĞİRMENCİ tartışılmıştır. Iskat usulü konusunda ortaya çıkan ve çıkması muhtemel so¬runlar da burada ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ıskatın sonuçları pay sahibi ve ortaklık bakımından incelenmiştir. Aynı biçimde, ıskatın pay üzerindeki sınırlı aynî haklara et¬kisi ve ıskat edilen pay sahibinin yeni pay sahibinin ödemeleriyle kapan¬mayan açıklardan sorumluluğu ile payın ve paydan doğan hakların akıbe¬ti burada tartışılmıştır. Dördüncü bölümde sahipsiz hâle gelen payların değerlendirilmesi in¬celenmiştir. Bu bölümde özellikle değerlendirmenin hukukî niteliği, takip edilecek usul ile ana sözleşmede yer alan düzenlemelerin etkisi ve son olarak payı iktisap edenin hukukî durumu ele alınmıştır. Beşinci bölümde, ıskatın hükümsüzlüğü ve hükümsüzlüğe karşı baş¬vurulacak yollar incelenmiştir. Altıncı bölüm, olması gereken hukuk bölümüdür. Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından son şekli verilen (inceleme¬nin devamında kısaca Türk Ticaret Kanunu Tasarısı/Tasarı olarak anıla¬cak) Türk Ticaret Kanunu Tasarısı′nın inceleme konumuza ilişkin hüküm¬leri burada değerlendirilmiştir ve önerilerimiz sunulmuştur. İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V İÇİNDEKİLER VII KISALTMALAR CETVELİ XI GİRİŞ 1 I. BÖLÜM KONUNUN TAKDİMİ, BENZER MÜESSESELERLE KARŞILAŞTIRILMASI VE HUKUKÃ� NİTELİĞİ 3 A. Konunun Takdimi 3 1. Iskatın Mal Varlığının Korunması ve İlkesi ile Arasındaki İlişki ve Önemi 3 2. Kanun Koyucunun Konuya Bakış Açısı 6 a. Iskatın Ortaklığa Kanunen Tanınmış Bir Hak Olması 6 b. Sadece Sermaye Koyma Borcunda Temerrüt Sebebiyle Uygulanabilmesi 9 c. Iskatı Düzenleyen Hükümlerin Emredici Niteliği ve Ana Sözleşme 10 3. Terminoloji Sorunu 12 B. Iskatın Benzer Müesseselerle Karşılaştırılması 14 1. Kollektif ve Komandit Ortaklıkta Çıkarma 14 2. Limited Ortaklıkta Çıkarma 15 3. Kooperatiften Çıkarma ve Ortaklık Sıfatının Kendiliğinden Kaybı 17 C. Iskatın Hukukî Niteliği 19 İÇİNDEKİLER II. BÖLÜM ISKATIN KOŞULU VE UYGULANMASI 21 A. Iskatın Koşulu: Sermaye Koyma Borcunda Temerrüt 21 1. Nakdî Sermaye Koyma Borcunda Temerrüt 21 2. Gayrinakdî Sermaye Koyma Borcunda Temerrüt 24 3. ihraç Primi (Agio)′ni Ödemede Temerrüt 31 B. Iskatın Uygulanması 34 1. Iskatın Uygulanma Zamanı 34 2. Iskatı Uygulayacak Organ 37 3. Iskatın Uygulanmasında Eşit işlem ilkesi 40 4. Iskat Usulü 41 a. Iskat Ihtan 41 (1) Muacceliyet ihbarından ve Temerrüt ihtarından Farklılığı 41 (2) ihtarın Muhatabı 42 (3) ihtarın Şekli 44 (4) ihtarın içeriği 50 b. Iskat Kararı 51 (1) Kararın Şekli 51 (2) Kararın içeriği 52 (3) Kararın Hukukî Niteliği ve Pay Sahibine Bildirilmesi .. 53 5. Hisse Senetlerinin iptali ve İptal Kararının ilânı 55 III. BÖLÜM ISKATIN SONUÇLARI 59 A. Iskatın Pay Sahibi Bakımından Sonuçları 59 1. Pay Sahipliğinin Kaydedilmesi 59 2. Pay Bedeline Mahsuben Yapılan Ödemelerin Geri Alınmaması 59 3. Temerrüt Faizi ve Tazminat Istenebilmesi 61 B. Iskatın Ortaklık Bakımından Sonuçlan 63 C. Pay Üzerindeki Rehin ve intifa Hakkının Sona Ermesi 64 VIII İÇİNDEKİLER D. Payın ve Paydan Doğan Hakların Akıbeti 65 1. Payın Sahipsiz Hâle Gelmesi 65 2. Paydan Doğan Hakların Doğmamış Sayılması 66 E. Pay Bedelinin Tamamen Tahsil Edilmemesi ve Iskat Edilen Pay Sahibinin Sorumluluğu 68 IV. BÖLÜM PAYIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE PAYI İKTİSAP EDENİN HUKUKÃ� DURUMU 71 A. Payın Değerlendirilmesi 71 1. Payın Değerlendirilmesinin Hukukî Niteliği 71 2. Payın Değerlendirilmesinde Takip Edilecek Usul 73 3. Payın Değerlendirilmesinde Eşit İşlem İlkesi 74 4. Payın Değerlendirilmesinde Bağlam Hükümlerinin ve Ön Alım Haklarının Etkisi 76 5. itibarî Değeri Aşan Kısmın Kanunî Yedek Akçeye Eklenmesi 77 B. Payı İktisap Edenin Hukukî Durumu 78 V. BÖLÜM ISKATIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ VE BUNA KARŞI BAŞVURULABİLECEK HUKUKÃ� YOLLAR 81 A. Genel Olarak Hükümsüzlük 81 B. Iskatın Hükümsüzlüğü 82 1. Iskata ilişkin Hükümsüzlük Sebepleri 83 2. Yönetim Kurulu Kararına İlişkin Hükümsüzlük Sebepleri .... 85 3. Dürüstlük Kuralına ve Eşit işlem ilkesine Aykırılık 87 C. Hükümsüzlüğe Karşı Başvurulabilecek Hukukî Yollar 88 1. Iskat Kararının Genel Kurulda Tartışmaya Sunulması 89 2. Yokluğun ve Butlanın Tespiti Davası 90 ANONIM ORTAKLİKTA ISKAT DEĞİRMENCİ VI. BÖLÜM TÜRK TİCARET KANUNU TASARISFNIN ISKAT DÜZENLEYEN HÜKÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ, OLMASI GEREKEN HUKUK BAKIMINDAN ÖNERİLER 93 A. Tasarının Iskatı Düzenleyen Hükümleri 93 B. Değerlendirme ve Olması Gereken Hukuk Bakımından Öneriler .. 95 SONUÇ 99 KAYNAKÇA 105 x

Kargo Gönderim Saatleri;


© Copyright 2026
Sitemizde yayınlanan görsel ve yazılı